واکسنهایی که در پیشگیری بیماریهای طیور در ایران مورد استفاده قرار می گیرند

مرغ اجداد گوشتي
1-واكسن بيماري مارك
2-واكسن بيماري نيوكاسل
3-واكسن بيماري گامبورو
4-واكسن بيماري برونشيت عفوني
5-واكسن بيماري لارنگوتراكئيت عفوني طيور
6-واكسن بيماري آبله طيور
7-واكسن بيماري آنسفالوميليت
8-واكسن بيماري كوريزاي طيور
9-واكسن بيماري سندروم كاهش توليد
10-واكسن بيماري پاستورلوز يا وباي مرغان
11-واكسن بيماري كوكسيديوز طيور
12-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور
13-واكسن بيماري كشته عليه بيماري رئوويروسي در گله هاي اجداد

مرغ اجداد تخم گذار
1-واكسن بيماري مارك
2-واكسن بيماري نيوكاسل
3-واكسن بيماري گامبورو
4-واكسن بيماري برونشيت عفوني
5-واكسن بيماري لارنگوتراكئيت عفوني طيور
6-واكسن بيماري آبله طيور
7-واكسن بيماري آنسفالوميليت
8-واكسن بيماري كوريزاي طيور
9-واكسن بيماري سندروم كاهش توليد
10-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور

مرغ مادر گوشتي
1-واكسن بيماري مارك
2-واكسن بيماري نيوكاسل
3-واكسن بيماري گامبورو
4-واكسن بيماري برونشيت عفوني
5-واكسن بيماري لارنگوتراكئيت عفوني طيور
6-واكسن بيماري آبله طيور
7-واكسن بيماري آنسفالوميليت
8-واكسن بيماري كوريزاي طيور
9-واكسن بيماري سندروم كاهش توليد
10-واكسن بيماري پاستورلوز يا وباي مرغان
11-واكسن بيماري كوكسيديوز طيور
12-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور

مرغ مادر تخم گذار
1-واكسن بيماري مارك
2-واكسن بيماري نيوكاسل
3-واكسن بيماري گامبورو
4-واكسن بيماري برونشيت عفوني
5-واكسن بيماري لارنگوتراكئيت عفوني طيور
6-واكسن بيماري آبله طيور
7-واكسن بيماري آنسفالوميليت
8-واكسن بيماري كوريزاي طيور
9-واكسن بيماري سندروم كاهش توليد
10-واكسن بيماري كوكسيديوز طيور

مرغ تخم گذار
1-واكسن بيماري مارك
2-واكسن بيماري نيوكاسل
3-واكسن بيماري گامبورو
4-واكسن بيماري برونشيت عفوني
5-واكسن بيماري لارنگوتراكئيت عفوني طيور
6-واكسن بيماري آبله طيور
7-واكسن بيماري آنسفالوميليت
8-واكسن بيماري كوريزاي طيور
9-واكسن بيماري سندروم كاهش توليد
10-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور

مرغ گوشتي
1-واكسن بيماري نيوكاسل
2-واكسن بيماري گامبورو
3-واكسن بيماري برونشيت عفوني
4-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور

طيور بومي
1-واكسن بيماري نيوكاسل
2-واكسن بيماري پاستورلوز يا وباي مرغان
3-واكسن بيماري آنفلوانزاي طيور

پرندگان زينتي
1-واكسن بيماري نيوكاسل
2-واكسن بيماري آبله طيور

 

از سایت  www.it-sat.net

 

الف- ضوابط بهداشتي جايگاه طيور گوشتي

1- رعايت ضوابط نظام دامداري در تاسيس مرغداري الزاميست ( جداول تدوبني 1374).

2- زمين محل احداث مرغداري مي بايستي در مناطقي در نظر گرفته شود كه از نظر زيست جوندگان (انواع موش ) عاري يا از نظر ميزان جمعيت بسيار محدود باشند .

3- وجود حصار در اطرلف سالنها و ساير تاسيسات به منظور جلوگيري از ورود حيوانات و افراد متفرقه الزاميست.

4- وجود حوضچه هاي ضد عفوني در مبادي مجموعه مرغداري ودرصورت چند سني بودن در مبادي ورودي تاسيسات هرگله نيز الزاميست . درصورت وجود كارخانه تهيه خوراك در مرغداري وجود حوضچه ضد عفوني در مبادي ورودي آن ضروريست.

5- احداث دفتر اداري وسرويس هاي بهداشتي در ابتداي مبادي ورودي مرغداري الزاميست.

6- اطاق مناسب جهت ضد عفوني اقلام مورد نياز واحد در مبداء ‌ورودي در نظر گرفته شود.

7- فاصله بين سالنها بين 15-10 متر و فاصله سالنها از حصار اطراف حداقل به اندازه عرض سالنها بوده وكمتر از 12 متر نباشد

8- احداث پاركينگ در خارج از محوطه مرغداري و به منظور جلوگيري از ورود خودروهاي متفرقه ضروريست.

9- سطوح داخلي وخارجي كليه سالنها وتاسيسات مي بايستي قابل شستشو وضد عفوني كردن وتا ارتفاع مناسب قابل سوراندن باشد.

10- بمنظور جلوگيري از ورود پرندگان نصب توري برروي كليه پنجره ها ومنافذ ورود و خروج هواي سالنهاي مرغداري وساير تاسيسات الزاميست.

11- سالن ها وساير تاسيسات بايد بنحوي ساخته شود كه از نفوذ جوندگان وساير حيوانات جلوگيري شود.

12- محوطه مرغداري (‌بين سالنها واطراف سالن هاي پرورش )‌تا شعاع 12 متري ميبايست قابل شستشو وضد عفوني كردن وشعله دادن باشد.

13- محوطه مرغداري ميبايست فاقد نقاط كور و غير قابل كنترل باشد .از هرگونه تاسيسات اضافي وضايعات (‌وسائل مستعمل وفرسوده )‌عاري باشد.

14- به فاصله 3-5 متر از حصار دور تا دور مرغداري چند رديف درختكاري شود منوط به اينكه فاصله 12 متر فضاي قابل شستشو از آخرين سالن رعايت شده باشد.

15- درمجتمع هاي بزرگ مرغداري (‌چند سني )‌بين فارم ها درختكاري انبوه يا جنگل كاري شود.

16- آب مصرفي:

منابع آب بهداشتي كافي مي بايست قابل تامين باشد.

متابع آب شبكه آبرساني داخل مرغداري (‌هوائي وزميني )‌غير قابل نفوذ باشد.

منابع آب شبكه آبرساني قابل لايروبي – شستشو – ضد عفوني وكنترل باشد.

17- چاه فاضلاب وچاه تلفات بايست داراي موقعيت مناسب و فاصله لازم از منابع آب و شبكه آبرساني باشد.

18- مرغداري ميبايست داراي شبكه برق رساني كافي جهت سالن ها وسايرتاسيسات باشد ضمنا”‌موتور برق اضطراري در واحد هائي كه از شبكه هاي برق رساني استفاده ميكنند نيز ضررويست.

19- كوره لاشه سوز وچاه تلفات غير قابل دسترس حيوانات باشد و با درنظر گرفتن جهت وزش باد در دورترين نقطه از سالنها احداث گرد بنحوي كه در بهداشت منطقه و واحد مرغداري تأثير منفي نداشته باشد.

20- اطاق كالبدگشائي به تناسب ظرفيت هر فارم در محل مناسب ونزديك به محل دفع تلفات تاسيس گردد وقابل شستشو و ضدعفوني باشد.

21- واحد مرغدراي مي بايست داراي منابع سوخت كافي و با ظرفيت مناسب باشد ومنابع مذكور در جوار حصار مرغداري تعبيه گردد بنحوي كه جهت تخليه سوخت نياز به ورود وسيله نقليه به داخل مرغداري نباشد.

22- فاصله لازم بين منابع تامين سوخت و آب مصرفي مرغداري بمنظور جلوگيري از نشت مواد سوختي به شبكه آب رساني رعايت گردد.

23- ديوارها وسقف سالن هاي پرورش ميبايست داراي عايق بندي مناسب باشد.

24- كف سالنها وتاسيسات از سطح زمين محوطه بيروني بمنظور جلوگيري از نفود آب و رطوبت و عوارض بعدي آن بالاتر قرار گيرد.

25- طول وعرض و ارتفاع سالنها بسته به آب وهواي مختلف وسيستم پرورشي به منظور تامين تهويه مناسب وجلوگيري از تغييرات شديد حرارت در نظر گرفته شود.

26- براي هر سالن اتاق سرويس جهت جلوگيري از ورود مستقيم هواي بيروني . نصب مخزن جهت آب داروئي و اقدامات كنترلي گله وساير تجهيزات در محل مناسب در نظر گرفته شود.

27- در سيستم تهويه سالن هاي پرورش مواد زير بعنوان نكات لازم جهت طراحي سيستم تهويه پيشنهاد ميگردد :

1- ميزان هواي لازم بر اساس وزن زنده پايان دوره ،‌حداكثر گرماي محيط ووضعيت رطوبت در طول سال ميبايست در نظر گرفته شود تا هواي مورد نياز تامين گردد .

(‌جدول پيشنها ي بعنوان راهنما ضميمه ميباشد).

2- سرعت جريان هوا در سالن حداكثر 2/0 متر درثانيه باشد.

3- نحوه ورود هوا بنحوي تنظيم شود كه ضمن رعايت بند 1و2 از ايجاد كوران در سالن جلوگيري بعمل آيد.

4- سيستم هاي تهويه با توجه به شرايط آب و هواي منطقه اي ونكات فوق بصورت انگوهاي مناسب توسط كارشناسان ذيربط طراحي گردد.

5- وضعيت خروجي سيستم تهويه بايستي داراي شرايط زير باشد:

الف – نصب كانال فلزي ( داكت )‌ بمنظور جلوگيري از پخش هواي داخل بر روي هواكش ها توصيه ميگردد .

ب- داراي حفاظ قابل كنترل باشد.

ج- در زير محل خروجي هوا حوضچه هاي مناسب حاوي آب و ماده ضد عفوني جهت جلوگيري از پخش گرد وغبار تعبيه گردد .

28- رطوبت نسبي هوا براي سالن هاي پرورش با توجه به شرايط آب وهواي منطقه به ميزان 55 تا 75 درصد تامين گردد.

29- سيستم خنك كننده وگرمازا :

1- منبع تامين حرارت اتاقك و خارج از سالن باشد.

2- هواي گرم و سالم توسط كانالهاي مناسب بداخل سالن ورود ودر تمام طول سالن هواي گرم بطور يكنواخت توزيع گردد

3- منبع تامين حرارت بحدي در نظر گرفته شود (‌ظرفيت توليد گرما)‌كه در زمان جوجه ريزي با توجه به سيستم تهويه مناسب بتواند دماي 35 درجه سانتيگراد را در سالن تامين نمايد.

4- سيستم خنك كننده بر حسب شرايط جغرافيائي بايد بنحوي باشد كه درگرمترين فصل دماي هواي داخل سالن را كاهش داده بنحوي كه ازتنفس دهاني جوجه ها (‌panting)‌ جلوگيري بعمل آيد.



ب – ضوابط مديريت بهداشتي طيور گوشتي

1- خروج تلفات وضايعات از مرغداريها ممنوع اعلام ميگردد.

2- كليه مرغداران موظفند نسبت به دفع تلفات وضايعات از طريق چاه يا لاشه سوز اقدام نمايند.

3- ضوابط حمل كود بصورت جداگانه تدوين خواهد شد.

4- آماده سازي سالن وتجهيزات:

نظافت كامل وشستشو و ضد عفوني سالن وتاسيسات وتجهيزات ومحوطه بايستي قبل از جوجه ريزي برابر دستورالعمل ضميمه باشد.

5- نگه داري هرگونه طيور زينتي – بومي و ساير ماكيان وحيوانات ديگر در محوطه مرغداري ممنوع ميباشد نگه داري سگ هاي نگهبان تحت شرايط خاص بهداشتي مجاز مي باشد.

6- مرغداران ملزم به تهيه لباس كار مناسب ،‌كلاه .چكمه و ماسك جهت پرسنل و بازديدكنندگان و واكسيناتورها ميباشد.

7- كليه مرغداران ميبايستي داراي امكاتات حمل ونقل مناسب واكسن وهمچنين يخچال جهت نگه داري واكسن در مرغداري و لوازم و وسايل مناسب جهت استفاده واكسن باشند.

8- كليه كارگران مرغداري بايستي داراي كارت بهداشتي از شبكه هاي بهداشت ودرمان استان باشند .

9- شستشو وگاز دادن يا ضد عفوني كليه لوازم وتجهيزات از قبيل دانخوري ، آبخوري ،‌كيسه هاي حمل دان والبسه و …. به ويژه وسائلي كه از دوره قبل مورد استفاده قرار گرفته است الزاميست .

10- مواد متشكله خوراك طيور از داخل واحد خارج نشده وبنحو مناسب ضد عوفني گردد.

11- حداقل فاصله جوجه ريزي بعدي از زمان تخليه كود درشرايط عادي 15 روز تعيين ميگردد.

12- حداقل فاصله بين جوجه ريزي در شرايط غير عادي بويژه در مناطق متراكم بسته بنوع بيماري توسط ادارات دامپزشكي اعلام خواهد شد.

13- استفاده از كارت اطلاعات پرورشي جهت هرگله بطور مجزا براي هر سالن توصيه ميگردد . اين كارت بايد حاوي عناوين تعداد جوجه ريزي تاريخ جوجه ريزي ، تلفات روزانه ،‌واكسيناسيون .‌دان مصرفي روزانه ، داروي مصرفي و كليه مسائل مديريتي باشد.

14- تجهيزات جهت آماده سازي وشستشوي سالنها از قبيل دستگاه سمپاش و‌شعله افكن ،‌پمپ تحت فشلرو ….. در واحدهاي پرورشي بصورت اختصاصي ضروري است .

15- تجزيه شيميائي وميكروبي آب آشاميدني در مرغداري حداقل بطور ساليانه به جهت رفع نقايص ممكن انجام پذير .(‌جدول مشخصات آب آشاميدني بهداشتي ضميميه ميباشد.)

16- جهت جلوگيري از عوارض سوء ‌رشد وايجاد زمينه هاي مساعد كننده بروز بيماريها بايد از مواد اوليه خوراك طيور منطبق بر استاندار هاي ملي استفاده شود.

17- پساب وفاضلاب مرغداريها به چاه فاضلتب داخل مرغداري هدايت شود . مسير هدايت فاضلاب بايد داراي پوشش مناسب وقابل كنترل باشد.

18- نصب كنتر آب در مبداء ‌ورودي آب به هر سالن بمنظور ثبت ميزان مصرف آب روزانه ضروري است.

19- بمنظور كنترل دما و رطوبت نصب دماسنج و رطوبت سنج در محل و ارتفاع مناسب وتعداد كافي ضروريست .

20- حوضچه مناسب جهت غوطه ور كردن وسائل مرغداري در محوطه احداث گردد.

منبع : Poultry International , vol . 43 , No . 7 , PP . 34 - 36

GD از جمله بيماري هاي طيور مي باشد كه ضرر فراواني به اقتصاد دامپروري مي زند . اين بيماري بال هاي حيوان را مورد حمله قرار مي دهد ، بال ها كبود شده ، توليد گاز كرده و در آنها عفونت پوستي ايجاد مي شود .
اين بيماري همراه ابتلاي حيوان به بيماري هايي كه سيستم ايمني را تضعيف مي كند مانند بورس عفوني ، مارك ، هپاتيت و مسموميتهاي آفلاتوكسيني ديده مي شود و همچنين به همراه بيماريهاي ناشي از كلستريديوم ، استافيلوكوك و اشرشياكلي ديده مي شود .
GD خود را به صورت نكروز پوستي و عفوني شدن بافت ها نشان مي دهد و معمولا منجر به مرگ مي شود . صدمات پوستي اين بيماري به علت اثرات ثانويه باكتريايي از نوع كلستريديوم پرفرنژز تيپ A مي باشد .
شيوع اين بيماري در بين جوجه هاي 17 روزه تا 20 هفته اي گزارش شده است كه اكثر آنها جوجه هاي گوشتي 4 تا 8 هفته اي بوده اند

GD معمولا به طور ناگهاني بعد از واكسن بورس نيز ديده مي شود چون ايمني طيور پايين مي آيد .
افزايش تراكم ، ضعيف بودن سيستم تهويه ، بالا بودن رطوبت ، رعايت نكردن مسايل بهداشتي و كاني باليسم فاكتورهايي هستند كه ميزان ابتلا به اين بيماري را افزايش مي دهند .
مرگ ناگهاني در طيور اولين نشانه اين بيماري است . در مراحل اوليه اين بيماري طيور ، بدون هيچ نشانه اي بر روي پوست مي ميرند ولي گاهي در بين انگشتان آنها رطوبت ديده مي شود . در زير بال ها قرمزي و تورم به چشم مي خورد كه به كبودي مي زند و گاهي آب ميان بافتي از زير پوست خارج مي شود .
در برخي مواقع هنگام ابتلا به اين بيماري سلول هاي خوني كاهش پيدا مي كند و در برخي موارد هايپر گلاسمي و به دنبال آن در مرحله آخر بيماري هيپرگلاسمي بروز مي كند .
اگر بيماري بر اثر كلستريديا باشد سرعت تخريب بافتي سريع است و بعد از مرگ لاشه حيوان سبز رنگ مي شود و مايع ژلاتيني از بافت خارج مي گردد . پاها متورم شده و عفونت ماهيچه همراه با گاز ديده مي شود . ديگر اندام ها از جمله قلب ، ريه ، مفصل زانو نيز آسيب مي بينند . ريه ها متورم و ترشح دار مي شود و در مواردي مغز استخوان زرد مي شود .

درمان :
براي درمان اين بيماري مي توان از پمادهاي آنتي بيوتيك بر روي پوست استفاده كرد و از داروهاي كلرامفنيكل ، جنتامايسين ... استفاده كرد .
پيشگيري و كنترل :
وجود دانخوري و آبخوري كافي مي تواند از برخي استرس ها بكاهد كه در كاهش و جلوگيري از اين بيماري موثر است . كاهش تعداد بازديد كنندگان از فارم ، اطمينان از بالانس بودن جيره و داراي مواد معدني لازم مي تواند از ابتلا به اين بيماري بكاهد .
روي ( Zn ) به كاهش عفونت هاي پوستي كمك مي كند پس جيره بايد مقدار كافي روي داشته باشد . مكمل هاي ويتامين E نيز بايد به جيره يا آب افزوده شود و جيره از نظر كپك و آفلاتوكسين كنترل شود .
مواد ضد عفوني كننده مناسب و رعايت نكات بهداشتي نيز كمك بزرگي به كاهش بيماري GD مي كند .

عمدتا تمام گونه ها به جز اردک و غاز را درگیر میکند . بیشتر در خاورمیانه و خاور دور است . از نظر شکل(پاتوتیپ)به چند دسته تقسیم میشوند :

1- ویروسهای ویبروتنروپیک ولوژنیک(احشایی کشنده)

2- ویروسهای نروتروپیک ولوژنیک(اعصاب تنفسی و کشنده )

3- ویروسهای مزوژنیک( تنفسی ،عصبی کشنده متوسط)

4- ویروسهای لنتوژنیک(تنفسی ضعیف)

5- ویروسهای روده ای بدون نشانه

راههای انتقال :

1- تنفسی : سرعت انتشار زیادتر است و بصورت عصبی ظاهر میشود.

2- گوارشی : علائم گوارشی دارد و همراه مدفوع میتواند عفونت زا باشد . در مواد مدفوع که حاوی سلولهای دیواره طیور هسند به مدت طولانی و در دمای 37 درجه ماهها باقی میماند

 

علائم عصبی :

1- عدم تعادل

2- حرکت بصورت عقب عقب رفتن و دور خود چرخیدن

۳- در مراحل پیشرفته پیچش گردن علائم گوارشی : 1- اسهال سبز رنگ 2- کز کز کردن 3- له له زدن 4- علائم تنفسی

علائم کالبد گشایی : گوارشی : خونریزی در پیش معده

تنفسی :

1- خونریزی در نای و پر خون شدن آن 2- ترشحات مو کو سی 3- ادم 4- تورم 5- وجود تر شحات موکوسی در ریه و کدورت کیسه های هوایی

درمان : درمان ندارد ( ویتامین B تا حدودی موثر است )

پیشگیری :

1- واکسیناسیون 2- قرنطینهواکسیناسیون : 1- B1 : زنده و بصورت خفیف (کمتر از 10 روزگی ) 2- لاسوتا : زنده قوی (20روزگی و 30 روزگی مجددا تکرار میشود ) بصورت پشمی ، تزریقی ، خوراکی

طوطی خاکستری با نام علمی Psittacus erithacus در غرب و مرکز آفریقا زندگی می کند.این طوطی دارای دو نژاد کنگو و تیمنه می باشد.نژاد کنگو دارای جثه ای بزرگتر و دارای پرهای دم روشن تری نسبت به تیمنه می باشد.کاملا مشخص نیست چه زمان این پرنده به اروپا را پیدا کرد، اما هنری هشتم پادشاه انگلستان از یک طوطی خاکستری نگهداری می کرد.

طوطی خاکستری آفریقایی از اکثر طوطی ها بزرگتر می باشد.طول بدن نژاد کنگو 12 تا 14 و نژاد تیمنه حدود 10 اینچ می باشد.هر دو نژاد دارای دمهای خیلی کوتاه و قرمز رنگ میباشند و اگر چه نسبت به سایر طوطی ها دارای پر و بال رنگارنگی نیستند اما به واسطه هوش و قدرت سخن گویی بالا بسیار مورد توجه می باشند.

طوطی خاکستری در طبیعت بسیار اجتماعی می باشد.این پرندگان بدلیل داشتن امنیت بالاتر و همچنین علاقه به همنشینی با سایر همنوعانشان بصورت گله ای زندگی می کنند.این احساس دوستی می تواند در یک پرنده خانگی به دوستی با انسان تبدیل شود به طوریکه پرنده به راحتی عصبانیت یا ناراحتی صاحبش را تشخیص و نسبت به آن عکس العمل نشان دهد.

بدلیل زندگی اجتماعی، این پرنده به محبت و توجه زیادی نیاز دارد، بی توجهی به حیوان باعث  ایجاد افسردگی و اضطراب در این پرنده می گردد.پرنده ای که مورد بی توجهی قرار گرفته اغلب مهاجم شده و پرهای خود را می کند.این طوطی به صاحبی که برای رابطه با او اشتیاق دارد نیاز دارد، در صورتی که وقت کافی برای گذراندن با این پرنده ندارید از خرید آن صرفنظر کنید.

دلیل شهرت این پرنده هوش باور نکردنی آن است،آلکس،طوطی ای که توسط دکتر Irene Pepperberg آموزش داده شده می تواند کارهایی در حد یک کودک چهار ساله از قبیل تشخیص رنگ ، شکل و تعداد اشیا انجام دهد.توانایی سخن گوئی این پرنده افسانه ایست.طوطی های خاکستری توانایی یادگیری بیش از صد لغت را دارند همچنین می توانند بسیاری از این لغلات را فهمیده کاملا درست استفاده نمایند.علاوه بر این می توانند هر صدائی را که می شنوند از قبیل صدای تلفن یا یک پرنده تقلید کنند.

آموزش دادن به پرنده به واسطه هوش و حس کنجکاوی اش بسیار شیرین است.اگر می خواهید پرنده شما یک عبارت خاص را تکرار نماید.به شکل های مختلف این عبارت را بیان کنید،یک بار با صدای بلند یکبار با صدای کم و یکبار با صدای کودک و یا هر صدای دیگر و موقع آموزش مستقیما به پرنده نگاه کنید به این صورت پرنده می فهد که شما می خواهید او این لغت را تکرار کند.

برای اینکه پرنده اسم یک شی مثلا بیسکوئیت را یاد بگیرد آنرا در دستتان بطوری که پرنده آنرا ببیند نگاه دارید سپس کلمه را بوضوح ادا کنید.کلمه را در یک جمله بکار برید مثلا بگوئید دوست داری؟ بعد بیسکوئیت را به او نشان داده و بگوئید بیسکوئیت.اجازه دهید پرنده بفهمد در مورد چه صحبت می کنید.

همیشه یک صاحب مسئولیت پذیر باشید،هیچگاه به پرنده لغات اشتباه یاد ندهید،اگرمجبور شوید برای مدتی پرنده را به محل جدید انتقال دهید چه رخ  می دهد؟ صاحب جدید احتمالا اصلا از یک پرنده بد عنق خوشش نخواهد آمد.

همیشه اسباب بازیهای متنوعی را در اطراف و داخل قفس پرنده قرار دهید تا حوصله حیوان سر نرود، در غیر اینصورت پس از مدتی پرنده مشکلات رفتاری پیدا خواهد نمود.با تغییر دادن اسباب بازیها و بازی کردن با حیوان، پرنده را همیشه فعال نگاه دارید.

به نظر بسیاری از مردم تایوان شترمرغها چیزی بیش از پرنده ای بزرگ و خنده دار که در باغ وحش تایپه دیده می شوند نیستند. آنها بیش از گوشت و پرهای شترمرغ، به جثه بزرگ وگردن درازش علاقه دارند. اما به هر حال یک تجارت تدریجی شتر مرغ در تایوان در حال شکل گیری است زیرا پرورش دهندگان آنرا  جایگزینی سالم برای گوشت قرمز می دانند که ضمنا منبع تولید بسیاری از محصولات فرعی مفید نیز می باشد.

اگر چه پرورش دهندگان تجاری شترمرغ سالهای زیادی مشغول به کار بوده اند اما این تجارت تنها طی چند سال اخیر مورد توجه قرار گرفته است. بنابر گفته آقای چنگ رییس انجمن محلی شترمرغ از وقتی که دولت اجازه واردات شترمرغ را در اواخر سال 1997 صادر کرد، دامداران  تقریبا 1200شترمرغ زنده به تایوان وارد نمودند. او می گوید‍‍” بعد از سالها پرورش شترمرغ، اکنون 10000 شترمرغ در بیش از 230 مزرعه در این جزیره وجود دارد که امیدواریم این تعداد را تا ماه ژوئن به دو برابر افزایش دهیم “ او اضافه کرد ”مصرف ماهیانه محصولات شترمرغ در حال حاضر  10000کیلوگرم یا برابر گوشت حاصل از286 شترمرغ تخمین زده می شود. سال گذشته ارزش کلی محصولات شترمرغ شامل پرنده زنده و پوست تا سقف 3/3 میلیون دلار آمریکا بالا رفت. “

تا به حال رستوران ها و هتل ها مشتاق ترین خریداران گوشت شترمرغ بوده اند. ازآنجایی که این صنعت هنوز کوچک ومقدار تولید گوشت شترمرغ کم است مصرف کنندگان به ندرت آنرا در بازار پیدا می کنند. در حال حاضر که رشد این تجارت بیشتر شده است دامداران امیدوارند بتوانند سود بیشتری از گوشت شترمرغ بدست آورند.

با این که طعم و ساختار گوشت شترمرغ به گوشت گوساله شبیه است  اما دو سوم چربی کمتری نسبت به آن دارد و به دلیل سطح کلسترول پایین و پروتئین و آهن بالا، گوشت این پرنده به عنوان یک جانشین رضایت بخش گوشت قرمز خریداران زیادی را به خود جلب کرده است. علاوه بر گوشت‏‏، شترمرغ پر، پوست، چربی و پوسته تخم نیز تولید می کند که هر یک مصارف مخصوص به خود را دارند.

آقای کیو-هو-یین دبیر این انجمن می گوید:” پر شتر مرغ تنها پرعاری از الکتریسیته ساکن است لذا در کارخانه های دارای سیستم های الکترونیکی و کامپیوتری که الکتریسیته ساکن مشکل اصلی آنهاست(همانند مشکل کارخانه های نساجی) بسیار مفید است. این محصول همچنین در جلیقه و کیسه خواب ها نیز جایگزین شده است“.

آقای کیو خاطر نشان کرد  که چرم شتر مرغ 5 برابر محکم تر از چرم گاو است و در عین حال قابلیت ارتجاعی بیشتری دارد اما  واقعیت آن است که مدتها  در صنعت چرم سازی دنیا به عنوان کالایی گران قیمت مطرح بوده است.

چربی این پرنده نیز تدریجا در میان روغنهای خوراکی و محصولات آرایشی راه باز کرده است.

 

 

از سوی دیگرعده ای از هنرمندان نیز به نقاشی روی پوسته بزرگ تخم شترمرغ علاقمندند.

شاید مهمترین امتیاز پرورش شترمرغ داشتن کمترین تاثیر منفی بر محیط زیست باشد.

 آقای کیو می گوید   ” آلودگی اندک یکی از دلایل ما برای تشویق پرورش شترمرغ است. شترمرغ آب کمی مصرف نموده و مدفوع کمی تولید می کند و بر خلاف مرغ این مدفوع به ندرت تبدیل به منبع آلودگی می شود. همچنین شترمرغها مانند ماکیان اهلی نشده اند که بدین معناست که آنها سازگاری بیشتری با محیط زیست طبیعی خود داشته و در برابر بیماریها نیز مقاوم ترند“.

پرورش تجاری شترمرغ، اولین بار در اواسط قرن نوزدهم در آفریقای جنوبی شروع شد و این کشور صنعت شترمرغ را سالها در انحصار خود داشت. سایر کشورها با شروع واردات شترمرغ زنده و توسعه این صنعت از حدود یک دهه گذشته، بازار آن را گشودند.

 ارزش اقتصادی بسیارزیاد شترمرغ کریس-چن را بر آن داشت که به این تجارت بپردازد. در سال 1997 او شرکت  galant ostrich ranch Co. Ltd. را تاسیس و شروع به واردات شترمرغ نمود. galant  همچنین برای معرفی گوشت شترمرغ به مصرف کننده ها و توسعه محصولات جدید مانند سوسیس، ژلاتین و گوشت با توزیع کننده ها و رستورانها  همکاری می کند.

اگر چه چرم شترمرغ تایوانی هنوز نسبتا کمیاب است اما در ژاپن مشتریانی هر چند کم اما قابل اعتماد بدست آورده است.

علی رغم اینکه تولید کنندگان محلی چرم کاملا قادر به پردازش پوست شترمرغ هستند اما پیشرفت این جنبه از این تجارت  نیازمند صرف وقت زیادی می باشد.

آقای کیو می گوید”  تایوان یک بازار بسیار کوچک برای تجارت شترمرغ است به همین دلیل ما این پرندگان را بیشتر به دلیل گوشتشان پرورش می دهیم“. او همچنین خاطر نشان می کند که در آفریقای جنوبی برای بیشتر پرورش دهندگان، پوست شترمرغ منبع اصلی سوددهی محسوب می شود. بعضی مردم شترمرغ را نه برای گوشت که فقط برای چرم پرورش می دهند که این موضوع در آینده جزو اهداف شرکتهای محلی قرار خواهد گرفت. در حال حاضر بزرگترین شرکت تجاری شترمرغ در جزیره ، galant  است که بر روی بازار گوشت شترمرغ متمرکز خواهد شد.

آقای چن توضیح داد که نیاز به واردات شترمرغ، پرورش این پرنده را نسبت به کشورهایی چون استرالیا و ایالات متحده امریکا گران تر نموده است او می گوید ” ما اندام های داخلی شترمرغ را به عنوان محصول تازه و یا محصول فر آوری شده می فروشیم که کمی سوددهی را بیشتر می کند و می تواند نسبتا هزینه بالای پرورش شترمرغ را تعدیل کند“.

تایوان سالانه نزدیک به 65000 تن گوشت گاو وارد می کند که برابر با 93 درصد کل گوشت موجود در بازارآن است. دامداران امیدوارند که گوشت شترمرغ بتواند 10 درصد از این مقدار را در اختیار بگیرد که برابر با 200000 شترمرغ در سال خواهد بود.  چن می گوید که این موضوع می تواند به وسیله معاش دامداران  تبدیل  شده و از سوی دیگر موجب استفاده بهینه از زمین های غیر زراعی  گردد.

شرکت ایالتی taiwan sugar نیز  به توانمندی های بازار این پرنده توجه دارد. این شرکت در گذشته صرفا دارای مزارع پرورش خوک بود اما در سال 1998 به پرورش شترمرغ رو آورد. بخش بیوتکنولوژی taisugar خط تولید نوعی کرم صورت را ایجاد نموده که از چربی شترمرغ تولید می شود  و این محصول تا آخر سال به بازار خواهد آمد.

گرچه اخبار گسترده ای که در مورد محصولات شترمرغ منتشر می شود می تواند آگاهی های مردم را در زمینه تجارت شترمرغ افزایش دهد ولی با این وجود روشهای تولید و توسعه بازار دغدغه اصلی این تجارت محسوب می شود.

میزان زنده مانی جوجه شترمرغ ها تا3 ماهگی در حال حاضر 50 در صد است که مزرعه داران انتظار افزایش آنرا تا 75 درصد داشته واز سوی دیگر بدنبال کاهش سن بلوغ شترمرغ نیز می باشند.

آقای چن می گوید” برای باز کردن این بازار به ابتکار زیادی نیاز است ازجمله لازم است تا دولت محیطی سودمند جهت توسعه برایمان فراهم کند. تمام سهامداران بر این باورند که وزارت کشاورزی باید هر چه زودتر شترمرغ را در لیست ماکیان اهلی قرار دهد. در حال حاضر مرغ، اردک، غاز و بوقلمون در این لیست قرار دارند که در این صورت اضافه شدن شترمرغ به آن، دولت می تواند علاوه برنظارت کمکهای مناسبی نیز به مزارع شترمرغ ارائه کند که باعث  توسعه بهتراین صنعت خواهد شد. “

 

 

 

مقدمه

          كمبود مواد غذائي مهمترين مشكلي است كه در سر راه پيشرفت صنابع طيور در اكثر نقاط جهان وجود دارد همين امر باعث شده است كه توجه محققين به منابع غذائي ديگر از جمله محصولات نهائي كارخانجات مواد غذائي جلب گردد و درجستجوي منابع غذائي قابل استفاده تلاش و كوشش فراواني از خودشان دهند . پماك گوجه فرنگي كه محصولات نهائي كارخانجات رب سازي است ميتواند بعنوان يك منبع غذائي با ارزش محسوب گردد . گرچه اطلاعات زيادي در مورد روشهاي توليد و نحوه استفاده و عمل آوري محصول نهائي كارخانجات در دسترس ميباشد اما در مورد اين ماده جديد وتوانائي آن بعنوان يك منبع غذائي اطلاعات دانشمندان كم بوده و احتياج به تحقيقات بيشتري دارد .

 پماك گوجه فرنگي چيست؟

 پماك گوجه فرنگي محصول نهائي كارخانجاتي است كه از گوجه فرنگي تازه محصولاتي نظير رب گوجه فرنگي آب
گوجه فرنگي و سس گوجه فرنگي تهيه مي كنند و شامل پوست ، ‌دانه و قسمتهاي نرم گوجه فرنگي است . قبل از اينكه استفده از اين ماده با ارزش در تغذيه طيور مطرح گردد پماك حاصل از كارخانجات در محيط زيست مانند رودخانه ها و مزارع ريخته ميشد و موجبات آلودگي محيط را فراهم مي آورد . بنابراين محققين براي حل نمودن اين معضل به فكر چاره افتاده و به اين نتيجه رسيدند كه با استفاده از اين ماده مغذي در غذاي طيور نه تنها ميتوانند از آلودگي محيط بكاهند بلكه موفق به  عرضه يك نوع غذاي جديد و با كيفيت به صنعت مرغداري خواهند شد.

 ارزش غذائي پماك

 پماك گوجه فرنگي يك منبع خوب پروتئيني براي طيور و چهار پايان محسوب ميشود و تجزيه شيميائي اين غذا نشان داده است كه پروتئين خام آن 25-20 درصد و ميزان لايزين آن 13% بيشتر از سويا است همچنين اين غذا منبع ويتامينه خوبي از نظر ويتامينهاي A,B است مقدار زانتونيل موجود دراين غذا mg/g240-200 است و از اين نظر قابل كيفيت
تخم مرغ – خوشرنگي زرده خواهد شد . چون پماك يك ماده آنتي اكسيد ان است بنابراين وجود آن در جيريه طيور نه تنها باعث بالا رفتن كيفيت غذا ميشود بلكه از بروز اختلالات گوارشي جلوگيري مي كند . آزمايشات نشان داده است كه جوجه هائي كه با اين ماده تغذيه شده اند كمتر به اسهال و ديگر اختلالات گوارشي مبتلا شده اند.

 عمل آوري و نحوه استفاده از پماك

 مطالعات و تحقيقات زيادي براي عمل آوري وقابل استفاده نمودن اين ماده در جيره غذائي طيور صورت گرفته و روشهاي مختلفي پيشنهاد گرديده است اين روشها شامل موارد زيراست .

1-    روش حراراتي = دراين روش پماك را به مدت 30 دقيقه در حرارت 121c قرار ميدهند.

2-  روش عمل آوري توسط اسيد : ‌دراين روش از محلول اسيد كلريدريك (2%) براي مدت 20 ساعت در درجه حرارات اتاق استفاده ميگردد.

3-  روش غوطه وري درآب: دراين روش پماك بمدت 20 ساعت درآب غوطه ور ميشود وبه منظور جلوگيري از رشد باكتريها تولوئن به ميزان 5/1 سي سي به ازاء‌هر ليتر آب اضافه ميگردد.

4-  روش عمل آوري توسط مواد قليائي : دراين روش از هيدرو كسيدسديم (458%) بمدت 24 ساعت استفاده شده سپس توسط اسيد كلريدريك مراحل خنثي سازي صورت مي پذيرد.

 لازم به توضيح است كه پماكهاي كه توسط روشهاي غير حرارتي عمل آوري شده اند ابتدا در درجه حرارات 52 خشك شده بطوري كه رطوبت آن به كمتر از 10% ميرسد . سپس آسياب شده وبه ميزان 20% به جيره طيور اضافه ميگردد . (جدول 1).

درمورد پماكهائي كه توسط روش حرارتي عمل آوري شده اند احتياج به انجام مراحل  فوق نبوده وپس از آسياب شدن در جيره طيور استفاده ميشوند.

 جدول 1

تركيبات جيره حاوي پماك

نتايج تحقيقات و مطالعات انجام شده در مورد عمل آوري پماك نشان ميدهد كه عوامل مضري در پماك عمل آوري نشده وجود دارد كه در پرامترهاي مانند افزايش وزن و توليد انرژي متابوليسم نمي تواند تاثير چنداني داشته باشد لذا با توجه به اين موضوع ميتوان اظهار نمود كه پماك در صورتي كه عمل آوري نشده باشد ميتواند جهت تامين پروتئين و مواد مغذي مورد نياز طيور در جيره بكار رود . اين مطلب بخصوص در جاهائي كه افزايش كيفيت غذا مورد نظر است اهميت فراوان دارد ونكته قابل توجه آن است كه ميزان پماك مورد استفاده در جيره مرغداريهاي گوشتي و تخمگذار نبايد بيش از 20% باشد زيرا اين ماده تلخ بوده درصورتيكه ميزان ياد شده رعايت نگردد باعث ميشود كه جيره خوش طعم نباشد همچنين چون 30% پماك را فيبر خام تشكيل ميدهد افزايش ميزان آن باعث ميشود كه انرژي جيره تحت تاثير قرار گرفته و محدود شود.

منبع :

 World  poutry – Eisevier  voiume  15.NO:7.99page 19

 

معرفي

مرغ‌ عشق‌ (Budgerigar) يكي‌ از اعضا كوچك‌ خانواده‌ طوطي‌ها محسوب‌ مي‌شود. مهد اين‌ پرنده‌ زيبا استراليا مي‌باشد.در طول‌ قرن‌ 19 و 20 هزاران‌ جفت‌ از اين‌ پرنده‌ به‌ ساير قاره‌ها آورده‌ شد و خيلي‌ زود توانست‌ جاي‌ خود را به‌ عنوان‌ يك‌حيوان‌ خانگي‌ محبوب‌ باز كند. رنگهاي‌ زيبا، صداي‌ دلنشين‌، توانايي‌ تقليد صدا، طبيعت‌ اجتماعي‌، نگهداري‌ آسان‌ وقيمت‌ ارزان‌، مرغ‌ عشق‌ را به‌ يكي‌ از محبوب‌ترين‌ پرندگان‌ تبديل‌ كرده‌ است‌.

 خصوصيات‌

مرغ‌ عشق‌ در رنگهاي‌ متنوعي‌ وجود دارد كه‌ از جمله‌ آنها سبز، زرد، آبي‌ و شيري‌ مي‌باشد. در طبيعت‌ به‌ كمك‌ منقارقوي‌ و شكل‌ انگشتان‌ پاهايش‌، دو انگشت‌ رو به‌ جلو و دو تا رو به‌ عقب‌ به‌ راحتي‌ از شاخه‌ها بالا مي‌رود.

مرغ‌ عشق‌ حدودا در 3 ماهگي‌ بالغ‌ مي‌شود. برجستگي‌ روي‌ قاعده‌ منقار در غالب‌ پرندگان‌ نر بالغ‌ آبي‌ روشن‌ يا بنفش‌و در ماده‌ بالغ‌ قهوه‌اي‌ است‌. البته‌ اين‌ رنگ‌ در نابالغين‌ كاملا مشخص‌ نيست‌ ضمن‌ اينكه‌ هنگام‌ بيماري‌ يا پيري‌ رنگ‌بتدريج‌ كم‌ مي‌شود.

مرغ‌ عشق‌ ماده‌ در هر نوبت‌ به‌ طور متوسط 4-6 تخم‌ مي‌گذارد. جوجه‌ها 16-18 روز بعد از تخم‌ بيرون‌ آمده‌ و24-28 روز در لانه‌ مي‌مانند. در طول‌ اين‌ مدت‌ جوجه‌ها به‌ شدت‌ وابسته‌ به‌ مادر هستند.

v  ساير مشخصات‌

طول‌ عمر: 7-8 سال‌وزن‌: 40-45 گرم‌طول‌ بدن‌ پرنده‌ نر: 18 سانتيمتر

v  خريداري‌

بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ مرغ‌ عشق‌ (مانند ساير حيوانات‌ خانگي‌) حتما بايد از جاي‌ مطمئن‌ خريداري‌ شود. سن‌ مناسب‌براي‌ خريد 6-7 هفتگي‌ است‌. هنگام‌ خريد به‌ وضعيت‌ پرها دقت‌ كنيد چرا كه‌ نشانه‌ خوبي‌ از وضعيت‌ كلي‌ پرنده‌ است‌.در پرنده‌ سالم‌ پرها صاف‌، شفاف‌ و درخشان‌ مي‌باشند در حاليكه‌ پرنده‌ بيمار كسل‌ بوده‌ و پرهاي‌ ژوليده‌اي‌ دارد. چشم‌هابايد شفاف‌، درخشان‌ و فاقد تورم‌ باشند. پاها به‌ راحتي‌ ميله‌ قفس‌ را بگيرند و پرنده‌ در حالت‌ ايستاده‌ زاويه‌ 30 نسبت‌ به‌خط قائم‌ داشته‌ باشد. اطراف‌ مخرج‌ طبيعي‌ و پرنده‌ شاداب‌ باشد.

v  رابطه‌ با انسان‌ و حيوانات‌ خانگي‌

مرغ‌ عشق‌ خيلي‌ زود اهلي‌ شده‌ و به‌ خانه‌ خو مي‌گيرد. مي‌توان‌ به‌ آن‌ ياد داد كه‌ روي‌ انگشت‌ بنشيند (شكل‌ 2). حضورسگ‌ و گربه‌ موجب‌ ناراحتي‌ پرنده‌ مي‌شود حتي‌ اگر به‌ آن‌ دسترسي‌ نداشته‌ باشند.

پرنده‌ جديد را بايد بتدريج‌ وارد كرد حتي‌ اگر جفت‌ پرنده‌ شما باشد. بهتر است‌ ابتدا در قفسهاي‌ مجزا ولي‌ كنار هم‌باشند (بدون‌ تماس‌) تا به‌ هم‌ عادت‌ كنند.

v  نگهداري‌

قفس‌: بايد فضاي‌ كافي‌ براي‌ تحرك‌ پرنده‌ داشته‌ باشد. اندازه‌ توصيه‌ شده‌ براي‌ يك‌ جفت‌ مرغ‌ عشق‌ 75‚60‚100سانتيمتر مي‌باشد. داشتن‌ ميله‌هاي‌ افقي‌ (نسبت‌ به‌ عمودي‌) ارجح‌ است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند براي‌ بالا رفتن‌ از آن‌استفاده‌ كند.

مكان‌ قفس‌: قفس‌ بايد در اتاقي‌ روشن‌، با هواي‌ مناسب‌ و در جريان‌ (با دماي‌ 1-26 سانتيگراد بدون‌ تغييرات‌ ناگهاني‌)،بدون‌ دود سيگار و در گوشه‌اي‌ از اتاق‌ قرار داد تا پرنده‌ احساس‌ امنيت‌ كند. پرنده‌ نبايد در معرض‌ تابش‌ مستقيم‌ خورشيدباشد همچنين‌ آشپزخانه‌ محل‌ مناسبي‌ براي‌ قفس‌ نمي‌باشد چون‌ داراي‌ بخارات‌ مضر است‌. ارتفاع‌ قفس‌ بهتر است‌طوري‌ باشد كه‌ پرنده‌ حدودا هم‌ سطح‌ چشمان‌ شما باشد تا كنترل‌ و اهلي‌ كردن‌ آن‌ ساده‌تر شود.
با توجه‌ به‌ اينكه‌ مرغ‌ عشق‌ در شب‌ ساعاتي‌ را مي‌خوابد در صورتيكه‌ برق‌ روشن‌ است‌ بهتر است‌ روي‌ قفس‌ با پارچه‌پوشانده‌ شود.

وسايل‌ داخل‌ قفس‌: وسايل‌ لازم‌ براي‌ قفس‌ شامل‌ ظروف‌ آب‌، غذا و سنگريزه‌ و قالب‌ معدني‌ (يا كف‌ دريا) مي‌باشد.اسباب‌ بازي‌ نيز بويژه‌ براي‌ يك‌ پرنده‌ تنها لازم‌ است‌.
كف‌ قفس‌ را مي‌توان‌ با روزنامه‌ (رنگي‌ نباشد) يا روزنامه‌ كه‌ روي‌ آن‌ ماسه‌ ريخته‌ شده‌ است‌، پوشاند. آبخوري‌ لوله‌اي‌،براي‌ مرغ‌ عشق‌ مناسب‌ است‌. جلوي‌ ظروف‌ آب‌ و غذا بايد ميله‌ باشد تا پرنده‌ بتواند بر روي‌ آن‌ بنشيند ضمن‌ اينكه‌ظروف‌ آب‌ و غذا نبايد زير ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ باشند چر كه‌ با مدفوع‌ پرنده‌ آلوده‌ مي‌شوند. آب‌ هميشه‌ تازه‌ و تميز بايددر اختيار پرنده‌ باشد. كف‌ قفس‌ بايد هر روز و كل‌ قفس‌ 3-4 روز يك‌ بار تميز شوند.

ميله‌ داخل‌ قفس‌: ميله‌هاي‌ چوبي‌ نسبت‌ به‌ پلاستيكي‌ ارجح‌ هستند ضمن‌ اينكه‌ بهتر است‌ قطر ميله‌ها متفاوت‌ باشد. به‌طور كلي‌ قراردادن‌ شاخه‌ درخت‌ بويژه‌ به‌ جاي‌ ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ مناسبتر است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند از آن‌ بالا رفته‌ضمنا ناخن‌هايش‌ نيز ساييده‌ مي‌شود. براي‌ اين‌ كار مي‌توان‌ يك‌ ساقه‌ به‌ قطر 1-1/5 سانتيمتر پيدا كرده‌ كه‌ عاري‌ ازسمپاشي‌، قارچ‌ و مدفوع‌ پرندگان‌ وحشي‌ باشد سپس‌ برگ‌ و شاخه‌هاي‌ اضافي‌ آن‌ را قطع‌ كرده‌ و داخل‌ قفس‌ قرار داد.

اسباب‌ بازي‌: مرغ‌ عشق‌ آينه‌ را دوست‌ دارد. مي‌توان‌ يك‌ آينه‌ كوچك‌ را داخل‌ قفس‌ قرار داد يا بهتر است‌ يك‌ آينه‌ديواري‌ كنار قفس‌ باشد تا پرنده‌ خود را ببيند. اسباب‌ بازيهاي‌ ديگر مورد علاقه‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ نردبان‌، تاب‌، توپ‌پينگ‌پنگ‌ آويزان‌ و زنگ‌ مي‌باشند.

v  تمرين‌ و ورزش‌

مرغ‌ عشق‌ نياز به‌ پرواز آزاد دارد. در صورتيكه‌ پرنده‌ شما به‌ قفس‌ عادت‌ كرده‌، مي‌تواند هر روز بيرون‌ بيايد و در اتاق‌پرواز كند. براي‌ اين‌ كار ابتدا بايد شرايط اتاق‌ كاملا مناسب‌ باشد. در و پنجره‌ها بسته‌، بخاري‌ها خاموش‌ و سگ‌ و گربه‌ دراتاق‌ نباشد. آنگاه‌ مي‌توان‌ در قفس‌ را باز كرده‌ تا پرنده‌ 20-30 دقيقه‌ بازي‌ كند. پرنده‌اي‌ كه‌ به‌ قفس‌ خود عادت‌ كرده‌ پس‌ ازاين‌ مدت‌ باز خواهد گشت‌ بويژه‌ اگر به‌ طور منظم‌ براي‌ بازي‌ بيرون‌ آورده‌ شود.

v  صحبت‌ كردن‌

مرغ‌ عشق‌ تا حدي‌ قادر است‌ صحبت‌ كردن‌ را بياموزد. بهترين‌ زمان‌ براي‌ ياد دادن‌ از حدود 5-6 هفتگي‌ است‌. پرنده‌نر از نظر يادگيري‌ بهتر از ماده‌ مي‌باشد. براي‌ ياد دادن‌ بايد توجه‌ كرد كه‌ كلمه‌ بدقت‌ و بارها تكرار شود. با توجه‌ به‌ اينكه‌پرنده‌ معني‌ كلمه‌ را نمي‌فهمد بايد كلمه‌ به‌ يك‌ شكل‌ تكرار گردد.

v  تغذيه‌

غذاي‌ اصلي‌ مرغ‌ عشق‌ در اسارت‌ و آزادي‌ دانه‌ است‌. دانه‌ها شمال‌ 2 گروه‌ مهم‌ هستند:

1ـ دانه‌ غلات‌: كربوهيدرات‌ زياد و چربي‌ كم‌ دارند; مانند ارزن‌ و ذرت‌.

2ـ دانه‌هاي‌ روغني‌: چربي‌ زياد و كربوهيدرات‌ كم‌ دارند; مانند تخم‌ آفتابگردان‌ يا تخم‌ كتان‌.
غذاي‌ مناسب‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ دانه‌ قناري‌ و ارزن‌ مي‌باشد ولي‌ اين‌ تركيب‌ غذاي‌ كاملي‌ نيست‌ بويژه‌ هنگام‌ توليد مثل‌و براي‌ بالانس‌ كردن‌ آن‌ اضافه‌ كردن‌ يك‌ دانه‌ روغني‌ (مانند تخم‌ كتان‌) لازم‌ است‌. علاوه‌ بر اينها سبزيجات‌ (مانند هويج‌،كلم‌)، ميوه‌هاي‌ تازه‌ (مانند سيب‌، انگور) و نيز مكمل‌ توصيه‌ مي‌شوند. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ هر نوع‌ تغيير جيره‌ به‌ تدريج‌انجام‌ شود.

مكمل‌: دو مكمل‌ مهم‌ براي‌ مرغ‌ عشق‌ سنگريزه‌ (يا شن‌) و كف‌ دريا مي‌باشند. پرندگان‌ دانه‌خوار از جمله‌ مرغ‌ عشق‌اغلب‌ قبل‌ از خوردن‌ دانه‌ اقدام‌ به‌ خوردن‌ سنگريزه‌ مي‌كنند. سنگريزه‌ در سنگدان‌ پرنده‌ كمك‌ به‌ شكستن‌ دانه‌ كرده‌ ونقش‌ مهمي‌ در هضم‌ آن‌ دارد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ سنگريزه‌ آلوده‌ نباشد. كف‌ دريا يك‌ منبع‌ با ارزش‌ كلسيم‌ است‌ ضمناپرنده‌ جوان‌ از آن‌ براي‌ اصلاح‌ منقارش‌ نيز استفاده‌ مي‌كند. بهتر است‌ در جايي‌ فيكس‌ باشد تا توسط پرنده‌ جابجا نشود.

آب‌ (براي‌ نوشيدن‌ و استحمام‌)

مرغ‌ عشق‌ به‌ آب‌ كمي‌ نياز دارد ولي‌ آب‌ تازه‌ در ظرف‌ تميز بايد هميشه‌ در دسترس‌ باشد. بهتر است‌ آب‌ هر روزعوض‌ شود.
پرنده‌ براي‌ آراستن‌ پرهاي‌ خود نيز نياز به‌ آب‌ دارد. برخي‌ پرنده‌ها براي‌ استحمام‌ ظرف‌ آب‌ را دوست‌ دارند و برخي‌ديگر را مي‌توان‌ به‌ آرامي‌ اسپري‌ زد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ اين‌ كار در يك‌ روز خوب‌ و گرم‌ انجام‌ شود و پرنده‌ قبل‌ ازخوابيدن‌ خود زمان‌ مناسب‌ براي‌ خشك‌ شدن‌ داشته‌ باشد.

v  توليد مثل‌

براي‌ موفقيت‌ در جوجه‌ گرفتن‌ بايد به‌ موارد زير توجه‌ شود:
1ـ فراهم‌ آوردن‌ شرايط مناسب‌ نگهداري‌ و تغذيه‌
2ـ قرار دادن‌ جعبه‌ آشيانه‌ (شكل‌ 3): يك‌ محرك‌ براي‌ توليد مثل‌ محسوب‌ مي‌شود. براي‌ مرغ‌ عشق‌ جعبه‌ آشيانه‌ به‌ اندازه‌23‚17‚17 سانتيمتر و ورودي‌ به‌ قطر 4-5 سانتيمتر مناسب‌ است‌. وجود يك‌ ميله‌ جلوي‌ سوراخ‌ ورودي‌ كمك‌ مي‌كندپرنده‌ نر جفت‌ خود را هنگام‌ خوابيدن‌ روي‌ تخم‌ها بهتر تغذيه‌ كند. بهتر است‌ كف‌ جعبه‌ آشيانه‌ كشويي‌ باشد (مانندشكل‌) تا تميز كردن‌ آن‌ به‌ سادگي‌ صورت‌ گيرد. ضمنا مرغ‌ عشق‌ تخم‌ را مستقيما روي‌ چوب‌ مي‌گذارد و نياز به‌ ماده‌ديگري‌ نيست‌.
3ـ استرس‌: استرس‌ را بايد به‌ حداقل‌ رساند. صاحبان‌ وسواسي‌ يا فضول‌ كه‌ بطور متناوب‌ داخل‌ جعبه‌ آشيانه‌ را نگاه‌مي‌كنند و نيز ظاهر شدن‌ شكارچيان‌ مانند گربه‌ اطراف‌ قفس‌ از عوامل‌ مهم‌ استرس‌ محسوب‌ مي‌شوند.
4ـ نقش‌ تحريك‌ ساير پرندگان‌: مي‌توان‌ 2 جفت‌ مرغ‌ عشق‌ را در قفس‌هاي‌ مجزا ولي‌ در كنار يكديگر قرار داد. صداي‌ هرجفت‌ مي‌تواند جفت‌ مقابل‌ را به‌ نشان‌ دادن‌ رفتار توليد مثلي‌ تشويق‌ كند.
5ـ تأثير نور: افزايش‌ تدريجي‌ مدت‌ زمان‌ وجود نور تحريك‌ مناسبي‌ است‌. فصل‌ جفت‌گيري‌ مرغ‌ عشق‌ >معمولا< بهار وتابستان‌ است‌.

v  بيماريهاي‌ مهم‌


رشد بيش‌ از حد ناخن‌ها و منقار: در صورت‌ بروز اين‌ پديده‌ بايد از محلي‌ كه‌ فاقد عروق‌ خوني‌ هستند كوتاه‌ شوند. اگرانجام‌ آن‌ مشكل‌ است‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

سرماخوردگي‌: نشانه‌هاي‌ اين‌ بيماري‌ تب‌، كاهش‌ اشتها و حركات‌ مداوم‌ دم‌ است‌. بيماري‌ در صورت‌ پيشرفت‌ به‌ذات‌الريه‌ منتهي‌ مي‌شود. علاوه‌ بر درمان‌ دارويي‌ بايد دماي‌ اتاق‌ را تا 27 درجه‌ سانتيگراد بالا برده‌ و ثابت‌ نگه‌ داشت‌. به‌اشتها آمدن‌ پرنده‌ تأثير زيادي‌ در بهبودي‌ دارد بنابراين‌ بايد غذاهاي‌ مورد علاقه‌ پرنده‌ به‌ همراه‌ ويتامين‌ B به‌ آن‌ داده‌ شود.

بيماري‌ پسيتاكوز: اهميت‌ اين‌ بيماري‌ در قابليت‌ انتقال‌ آن‌ از مرغ‌ عشق‌ (و ساير طوطي‌ها) به‌ انسان‌ مي‌باشد. براي‌جلوگيري‌ از اين‌ امر، مرغ‌ عشق‌ را از جاهاي‌ كاملا مطمئن‌ خريداري‌ كرده‌ و در صورت‌ مشاهده‌ علائمي‌ چون‌ لاغري‌،كسالت‌، ريزش‌ از بيني‌ و اسهال‌ سبز ضمن‌ قطع‌ تماس‌ با پرنده‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

بيماري كشنده آنفولانزاي مرغي، ساير پرندگان و بيش از همه مرغ، مرغابي، غاز، بوقلمون و كبوتر را مبتلا مي‌كند.

علايم اين بيماري در انسان شبيه به ساير انواع آنفولانزاست كه عبارت از تب، سرفه، گلودرد، درد عضلاني، ورم ملتحمه، تنگي نفس و در حالت‌هاي شديد آن مشكلات شديد تنفسي و ذات‌الريه است كه مي‌تواند منجر به مرگ بيمار شود و در صورت بروز اين علائم، مراجعه به پزشك و تحت نظر قرار گرفتن تا ۲۴ ساعت پس از قطع تب ضرورى است.

اسهال آبكى،كاهش اشتها، كاهش تحرك، قرمزى، تغيير رنگ و تورم تاج و ريش نيز از علائم ابتلاي اين بيماري در پرندگان است.

تاكنون موردي از ويروس آنفولانزاي مرغي در كشور مشاهده نشده است. آنفولانزاي معمولي كه در كشور ما شايع است هيچ‌گونه آسيبي به انسان نمي‌رساند . اين بيماري معمولا در كشورهايي كه خوك پرورش ‌مي‌دهند شيوع پيدا مي‌كند كه خوشبختانه در كشور ما هيچ‌گونه پرورش خوك وجود ندارد. طبق اعلام سازمان دامپزشكي كشور، واردات هرگونه پرنده، مواد خام خوراك پرندگان و تمامي ملزومات صنعت طيور از كشورهاي حاشيه خزر خصوصا روسيه و قزاقستان كه تاكنون بيش از100 هزار قطعه پرنده بر اثر ابتلا به همين بيماري در اين كشورها تلف شده‌اند، ممنوع است. از طرفي با توجه به حساسيت بيماري از استان‌هاي گيلان، مازندران، گلستان و اردبيل كنترل و قرنطينه در اين مناطق افزايش يافته است.

از سال 2003 تاكنون بيش از شصت نفر در دنيا، جان خود را بر اثر بيماري آنفولانزا از دست داده‌اند و در دو سال گذشته براي مهار شيوع اين بيماري 145 ميليون قطعه پرنده در مناطق مختلف جهان به‌ويژه در كشورهاي جنوب شرق و شرق آسيا معدوم شده‌اند. سازمان جهاني بهداشت توصيه كرده است‌با‌توجه به احتمال شيوع آنفولانزاي مرغي در بخش هايي از اروپا، براي يك چهارم جمعيت هر كشور، داروهاي مقابله با آنفلولانزا در دسترس مقامات مسئول قرار گيرد تا در صورت لزوم از گسترش اين بيماري جلوگيري شود.
به گزارش اين سازمان، بيماري كشنده آنفولانزاي مرغي با انواع مختلف، بيش از همه پرندگان ،مرغ، مرغابي، غاز، بوقلمون و كبوتر و همچنين پرندگان وحشي را مبتلا مي‌كند. اگرچه هنوز در اروپاي ميانه هوا گرم است اما در مناطق شمالي اين قاره، پرندگان وحشي خود را براي پرواز به‌سوي مناطق گرمسير جنوبي آماده مي‌كنند كه به همراه آنها، بيماري مرگ‌آور آنفولانزاي مرغي، نيز به پرواز در مي‌آيد، لذا در سراسر جهان مقامات دولتي براي مقابله با اين بيماري تدابير لازم را اتخاذ و داروهاي ضروري را فراهم آورند.
در اروپا تاكنون گونه‌هاي ضعيف‌تر ويروس آنفولانزاي مرغي مشاهده شده است. دو سال پيش در كشور هلند يك دامپزشك بر اثر ابتلا به اين بيماري درگذشت و 80 نفر به بيماري‌هاي عفوني چشم مبتلا شدند. اين افراد همه با پرندگان بيمار در تماس مستقيم بودند و اينكه امكان ابتلا به اين بيماري از طريق خوردن گوشت يا تخم‌مرغ يا پرندگان ديگر ممكن است يا نه، هنوز مشخص نيست.
 

تاكنون به‌نظرمي‌رسد كه انتقال ويروس‌هاي آنفولانزاي مرغي از انساني به انسان ديگر ممكن نيست. براي مقابله با بيماري آنفولانزاي مرغي مسئولان امر در مناطق شيوع اين بيماري به كشتار دسته‌جمعي پرندگان آلوده اقدام مي‌كنند. عمل واكسينه كردن ماكيان تا حد زيادي غيرقابل اطمينان به‌نظر مي‌رسد و به همين‌دليل در اتحاديه اروپا ممنوع اعلام شده است.

اين بيماري عموما صنعت دامپروري كشور را تهديد مي‌كند و در پرندگان خانگي مثل مرغ و بوقلمون شديدا ايجاد بيماري كرده و منجر به مرگ آنها مي‌شود. طبق اعلام سازماني دامپزشكي تنها راه مقابله با بيماري آنفولانزاي مرغي معدوم‌كردن كانون آلودگي است.

انتقال بيشتر از طريق حيوانات زنده صورت ميگيرد و خوردن مرغ، تخم‌مرغ و فرآورده‌هاي پخته آن هيچ خطري را براي ابتلا به همراه ندارد زيرا ويروس آن نسبت به حرارت حساس است.

پيشگيري عمومي:

در صورت ورود آنفلوآنزاى مرغى به كشور، براى پيشگيرى از ابتلا به اين بيمارى بايد گوشت مرغ قبل از مصرف در ۷۰درجه سانتى گراد و به مدت ۳۰ دقيقه طبخ شود، به طورى كه دماى مغز گوشت به ۷۰ درجه سانتى گراد برسد و هيچ قسمتى از گوشت مرغ صورتى رنگ باقى نماند.
همچنين از كشتار طيورى كه دچار اسهال آبكى،كاهش اشتها، كاهش تحرك، قرمزى، تغيير رنگ و تورم تاج و ريش شده اند بايد خوددارى كرده و در صورت مشاهده چنين طيورى، با دامپزشك مشورت كرد. بايد محل كشتارگاه هاى روستايى كه مرغ هاى خانگى كشتار مى كنند، از محل بازى كودكان، آشپزخانه و محل نگهدارى ساير حيوانات خانگى دور باشد. حمل و نقل فضولات مرغ حتماً بايد به صورت بهداشتى و با مشورت دامپزشك مرغدارى انجام شود و حمل و نقل طيور زنده و ذبح شده نيز بايد زير نظر دامپزشكى باشد. تخم مرغ بايد طورى پخته شود كه زرده اش كاملاً سفت شود و از مصرف تخم مرغ خام، نيم پز و نيمرو كه زرده اش شل است، بايد خوددارى كرد. مرغ و تخم مرغ خام نيز در يخچال، بايد از مواد غذايى پخته شده دور نگه داشته شود. 

انتقال بيماري:

آنفولانزاي مرغي نوعي بيماري عفوني از طيور است كه عامل مولد آن زنجيره A از ويروس آنفولانزاست.
اين بيماري كه نخستين بار بيش از 100 هزار سال پيش در ايتاليا شناسايي شد امروزه در سراسر جهان مشاهده شده است.

تصور مي‌شد كه تمام پرندگان مستعد ابتلا به آنفولانزاي مرغي باشند اگرچه برخي از گونه‌ها در برابر اين بيماري مقاوم‌تر از برخي ديگر هستند اين عفونت علايم زيادي در پرنده‌ها دارد و از حالت ضعيف بيماري تا نوع به شدت مسري و كشنده آن كه منجر به بروز اپيدمي‌هاي شديد بيماري مي‌شود وجود دارد. نوع آخر به آنفولانزاي مرغي بسيار خطرناك مشهور است كه به طور ناگهاني بروز مي‌كند. بيماري بسيار سخت است و منجر به مرگ سريع بيمار مي‌شود كه امكان مرگ تقريبا صد درصد است.

15 گونه مختلف از ويروس آنفولانزا مربوط به طيور تا كنون شناخته شده است اما در حال حاضر شايعترين نوع آنها ويروس آنفولانزاي A از زير گروه‌هاي H5 و H7 هستند. تازه ترين خبرها حاکی است که در روسيه هم وجود ويروس مرگبار موسوم به اچ فايو ان وان (H5N1) در نمونه هايی که از پرندگان گرفته شده، مشاهده شده است. پرندگان آبي مهاجر مخصوصا اردك‌هاي وحشي منابع طبيعي ويروس‌هاي آنفولانزاي مرغي هستند و اين پرندگان همچنين بيشترين مقاومت را در برابر اين عفونت دارند. پرندگان خانگي از جمله مرغ خانگي و بوقلمون به ويژه مستعد اپيدمي سريع اين آنفولانزاي كشنده هستند.

تماس مستقيم و يا غير مستقيم پرندگان داخلي با مرغابي‌هاي وحشي دليل شايع اپيدمي اين بيماري است. همچنين بازارهاي فروش پرندگان زنده نقش بسيار مهمي در گسترش اين اپيدمي ايفا مي‌كنند.

آنفولانزاي مرغي در انسان با استفاده از آزمايش‌هاي استاندارد براي تشخيص آنفولانزا قابل تشخيص است. اما هميشه نمي‌توان به اين آزمايش‌ها اعتماد كرد.

داروهاي ضد ويروسي گاهي اوقات هم براي پيشگيري و هم براي درمان بيماري مؤثر هستند.

(((برای کسب اطلاعات بیشتر به بخش مقالات تخصصی مراجعه کنید)))